W ramach bezpieczeństwa maszyn należy podjąć środki mające na celu zagwarantowanie bezpieczeństwa ludzi i maszyn. Środki te opisano w normie ISO 13855 i zapewniają one doprowadzenie maszyny do stanu bezpiecznego, zanim osiągnięty zostanie punkt niebezpieczeństwa. Odległość bezpieczeństwa należy dobrać w taki sposób, aby każdy niebezpieczny ruch został zatrzymany, zanim jakakolwiek część ciała dotrze do punktu niebezpieczeństwa.
Norma bezpieczeństwa EN ISO 13855 dotycząca umiejscowienia wyposażenia ochronnego
W normie EN ISO 13855 „Bezpieczeństwo maszyn – Umiejscowienie wyposażenia ochronnego ze względu na prędkości zbliżania części ciała człowieka” zdefiniowano umiejscowienie wyposażenia ochronnego, a także prędkość zbliżania się człowieka. Oba parametry należy wziąć pod uwagę przy projektowaniu środków bezpieczeństwa i wyborze odpowiedniej technologii zabezpieczeń. Określone zostają różne prędkości i rozmiary, w zależności od kierunku i typu zbliżenia. Pod uwagę brane są również inne kwestie, takie jak podejście pośrednie, możliwość obejścia zabezpieczeń oraz pomiar wybiegu.
Co nowego w normie EN ISO 13855:2024?
Norma zastępująca EN ISO 13855:2024 weszła w życie w listopadzie 2024 r. Wprowadziła pewne istotne zmiany, a niektóre obszary zostały doprecyzowane. W nowej wersji obliczanie odległości bezpieczeństwa jest bardziej złożone i ustrukturyzowane, wymaga też dogłębnego badania.
Przegląd najważniejszych zmian i nowych wymagań:
- Wprowadzono nowe, bardziej szczegółowe wartości dla obliczania odległości bezpieczeństwa.
- Wprowadzono również definicję wyjaśniającą, która może służyć jako punkt odniesienia do pomiaru odległości bezpieczeństwa również w odniesieniu do wchodzenia lub schodzenia.
- Obliczenie odległości bezpieczeństwa musi teraz uwzględniać również zmianę położenia punktu niebezpieczeństwa względem osoby w przypadku przerwy w działaniu zabezpieczenia.
- Normę rozszerzono o obliczanie dynamicznych odległości separacji dla znanych i nieznanych kierunków podejścia człowieka.
- Dodano formularze dla przełączników ręcznych i nożnych, a także zmieniono wzór dla przełączników oburęcznych.
- Zdefiniowano nowe limity dla pionowego elektroczułego wyposażenia ochronnego.
- Wprowadzono rozszerzone obliczenia dla osłon blokujących.
Obliczanie odległości bezpieczeństwa zgodnie z normą ISO 13855:2024
Zmiany i nowe zapisy w normie ISO 13855:2024 doprowadziły do powstania następującego wzoru do obliczania odległości bezpieczeństwa:
S = (K x T) + DDS + Z
| S | Wielkość odstępu w milimetrach (mm). Wartość S nie może być mniejsza niż 100 mm. |
|---|---|
| K | Parametr wyrażony w milimetrach na sekundę (mm/s), który jest wyprowadzany z danych o prędkości zbliżania się ciała lub jego części K wynosi albo 2000 mm/s dla prędkości kończyn górnych, albo 1600 mm/s dla prędkości chodu. Jeżeli K = 2000 mm/s i S > 500 mm, dla K można przyjąć 1600 mm/s; jednak w tym przypadku S należy zaokrąglić w górę do co najmniej 500 mm. |
| T | Całkowity czas reakcji systemu w sekundach (s); w przypadku nowych maszyn można go określić w oparciu o pomiar lub obliczenia. W przypadku pomiaru bierze się pod uwagę najwyższą wartość z 10 pomiarów. Po obliczeniu T stanowi kombinację 3 parametrów: T = TSRP/CS (czas reakcji urządzeń związanych z bezpieczeństwem) + TME (czas do zatrzymania maszyny) + TF (współczynnik tolerancji) |
| DDS | Wartości dopełniające dla odległości zasięgu związanej z systemem bezpieczeństwa w milimetrach DDS stanowi maksymalną wartość możliwych wartości dopełniających. Zastosowanie mogą mieć różne wartości. |
| Z | Podany w milimetrach dopełniający współczynnik odległości zależny od aplikacji. Wartość Z zależy od konkretnego zastosowania. Czynniki wpływające obejmują na przykład niepewność pomiaru, odbicie, malejący moment hamowania. |
Należy również rozróżnić dwa podejścia.
1. Podejście statyczne:
Obliczając bezpieczną odległość dla osoby podchodzącej do stałego zabezpieczenia, końcowy wynik zależy od sposobu podchodzenia. Niemniej nadal obowiązuje główny wzór:
S = (K x T) + DDS + Z
2. Podejście dynamiczne w przypadku nieznanego kierunku podejścia człowieka:
Jeżeli wartości przyspieszania i zwalniania są znane i stałe, podstawowa zasada jest taka sama jak w podejściu statycznym, ale wymagane jest uwzględnienie dodatkowego parametru SM, który reprezentuje zmianę położenia zagrożenia. Uzyskuje się wówczas następujący wzór, który ma zastosowanie, gdy kierunek podejścia człowieka nie jest dokładnie znany:
S = (K x T) + DDS + SM + Z
Wartość SM oblicza się w następujący sposób:
SM = v0 x T - (d/2) x tm2 + (a/2) x tSRP/CS2
| v0 | Prędkość początkowa w mm/s |
|---|---|
| a | Potencjalne przyspieszenie w mm/s² |
| d | Potencjalne opóźnienie w mm/s² |
| tm | Czas związany z bezwładnością mechaniczną |
| tSRP/CS | Czas reakcji układu sterowania bezpieczeństwem |
Dalsze informacje
HIT
Kontakt
Pilz Polska Sp. z o.o.
ul. Ruchliwa 15
02-182 Warszawa
Polska
Telefon: +48 22 884 71 00
E-mail: info@pilz.pl
Wsparcie techniczne
Telefon: +48 22 573 28 88
E-mail: wsparcie.techniczne@pilz.pl
Czy ten artykuł był pomocny?