FAQ rondom toepassingen in de waterstofindustrie

Waterstof is zeer brandbaar, heeft een breed ontstekingsbereik (4–78 vol.-%) en een zeer lage ontstekingsenergie (40 μJ).
Lekken, brand, explosies en bevriezing door cryogene waterstof zijn belangrijke bronnen van gevaar.

Waterstof diffundeert door de kleinste materiaalscheurtjes en stijgt snel op in gesloten ruimtes. Lekken zijn moeilijk op te sporen en vormen een aanzienlijk risico op brand en explosies.

Omdat waterstofvlammen bijna onzichtbaar zijn, worden UV/IR-sensoren of thermische gradiëntmetingen gebruikt. Dit laatste maakt een veilige detectie mogelijk, ongeacht de brandstof.

Er zijn geen specifieke waterstofwetten, maar er zijn wel talloze richtlijnen zoals:

• ATEX 2014/34/EU
• Richtlijn drukapparatuur 2014/68/EU
• Machineverordening 2023/1230 (geldig vanaf 20-01-2027) 

Gestandaardiseerde VDMA-bladen zijn ook toonaangevend.

ISO 19880-1, EN 17127 en SAE J2601 definiëren veiligheidseisen, tankprotocollen en interoperabiliteit voor H₂-tankstations.

ISO 22734 beschrijft veiligheidseisen voor waterstofgeneratoren die gebruikmaken van waterelektrolyse - inclusief testmethoden voor onderdelen en materialen.

Meer informatie:

ISO 22734-1: belangrijke wijzigingen met betrekking tot veiligheid

Functionele veiligheid beschrijft de betrouwbare werking van veiligheidsrelevante besturingssystemen - van risicoanalyse en validering tot ingebruikneming en onderhoud.

Belangrijke norem zijn EN ISO 13849, EN IEC 62061, EN IEC 61508 en EN IEC 61511. Ze definiëren vereisten voor veiligheidsfuncties, veiligheidsintegriteitsniveaus (SIL/PL) en levenscyclusoverwegingen.  

Druktransmitters en besturingen zoals PNOZmulti 2 of PSS 4000 registreren proceswaarden, vergelijken deze met grenswaarden en activeren veiligheidsgerelateerde reacties bij afwijkingen. 

Temperatuurbewaking is bijv. essentieel bij het tanken volgens SAE J2601. Failsafe-analoge ingangen en gecertificeerde softwaremodules garanderen de naleving van veilige temperatuurbereiken.

Industrial Security beschermt automatiserings- en besturingssystemen tegen onbevoegde toegang en manipulatie. Het is een integraal onderdeel van functionele veiligheid

Diverse maatregelen voorkomen onbevoegde ingrepen in veiligheidsrelevante systemen:

• Identificatie- en toegangsbeheer (I.A.M.) met systemen voor authenticatie van gebruikers 
• Openings- en toegangsbeheer 
• Maatregelen voor gegevens- en netwerkbeveiliging 
• veilig onderhoud op afstand
• gesegmenteerde netwerken

Identificatie op basis van RFID, sequentiegestuurde operatorbegeleiding en veilige besturing zorgen ervoor dat alleen bevoegde personen veiligheidsconforme processen uitvoeren.

Spannings- en stroombewaking, gas- en vlamdetectie en noodstops zijn essentieel om de vorming van zuurstofgas en elektrische gevaren te voorkomen.

De norm ISO 16110-1 definieert vereisten zoals EMC-bescherming, drukbewaking en explosiepreventie. Branderbeheersystemen regelen de proceswarmte op een veilige manier.

Veiligheidsfuncties zijn onder andere druk- en temperatuurbewaking, lekdetectie, vlamdetectie en noodstop. Tanken gebeurt in overeenstemming met SAE J2601 onder gedefinieerde omstandigheden.

IEC 62282-3-100 regelt de veiligheid van stationaire brandstofcelsystemen – inclusief drukapparaten, uitlaatgasgeleiding en elektrische veiligheid.

Door een betrouwbare bewaking van de mengverhouding, lekdetectie en beperking van het waterstofgehalte tot bijv. maximaal 40 %.